Jan XXIII Ioannes Vicesimus Tertius
Angelo Giuseppe Roncalli
Błogosławiony Koscioła katolickiego Papież
Obedientia et pax Posłuszeństwo i pokój
Data i miejsce urodzenia	25 listopada 1881 Sotto il Monte
Data i miejsce śmierci	3 czerwca 1963 Watykan
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	10 sierpnia 1904
Nominacja biskupia	3 marca 1925
Sakra biskupia	19 marca 1925
Kreacja kardynalska	12 stycznia 1953
Pontyfikat	28 października 1958
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Jan XXIII w Wikicytatach

Błogosławiony
Data beatyfikacji	3 września 2000 Watykan przez Jana Pawła II
Wspomnienie	11 października

Jan XXIII, (Angelo Giuseppe Roncalli), (ur. 25 listopada 1881, zm. 3 czerwca 1963 w Watykanie) - papież w okresie od 28 października 1958 do 3 czerwca 1963.

Przez część luteran wspominany 3 czerwca jako odnowiciel Kościoła.

Spis treści 1 Życie przed wyborem na papieża 2 Pontyfikat Jana XXIII 3 Krytyka papieża Jana XXIII 4 Współczesne teorie spiskowe 5 Choroba i śmierć 6 Luterański odnowiciel Kościoła 7 Związki z Polską 8 Zobacz też 9 Przypisy 10 Linki zewnętrzne

edytuj Życie przed wyborem na papieża

Urodził się w Sotto il Monte (obecnie Sotto il Monte Giovanni XXIII - nazwane na cześć papieża), w prowincji Bergamo we Włoszech 25 listopada 1881 roku. Przyszedł na świat jako czwarte z 11 dzieci w rodzinie biednych rolników. Jego matka była osobą bardzo religijną.

W 1893 wstąpił do niższego seminarium duchownego w Bergamo, zaliczanego do najlepszych we Włoszech. Jako wybijający się student otrzymał stypendium Fundacji Cesaroli w Rzymie w seminarium św. Apolinarego. Na rok przerwał naukę w 1902 roku, aby odbyć służbę wojskową. Po jej zakończeniu obronił doktorat z teologii. 10 sierpnia 1904 roku został wyświęcony na księdza w rzymskim kościele Santa Maria in Monte Santo. Przez następne dziesięć lat był sekretarzem Giacomo Radiniego Tedeschi, biskupa Bergamo. W 1915 roku został powołany do wojska. W 1925 roku papież Pius XI mianował go Oficjałem w Bułgarii, a także tytularnym arcybiskupem Areopolis. Sakry udzielił mu Jego Eminencja Ksiądz Giovanni Kard. Tacci Porceli. Jako swoje hasło biskupie wybrał Obedientia et Pax (Posłuszeństwo i Pokój), które stało się jego mottem przewodnim. W 1931 został nominowany Apostolskim Delegatem w Bułgarii. W 1935 został Apostolskim Delegatem w Turcji i Grecji. Po wybuchu II wojny światowej korzystając ze statusu dyplomatycznego pomagał ludziom prześladowanym przez hitlerowców, m.in. wysyłając do Palestyny podrobione świadectwa chrztu i imigracji dla Żydów węgierskich^[1] ; W roku 1944 roku papież Pius XII mianował go Nuncjuszem Apostolskim w Paryżu.

W roku 1953 został mianowany kardynałem, a kilka dni później patriarchą Wenecji. Prezydent Francji Vincent Auriol powołał się na stary przywilej francuskich królów i sam włożył czerwony kapelusz na głowę kardynała Roncalli w czasie ceremonii w Pałacu Elizejskim. Jan XXIII opowiadał później anegdotkę z tego okresu we Francji, kiedy to, gdy na przyjęciu, w którym brał udział, pojawiła się kobieta w sukni z szokująco dużym dekoltem, ludzie zgromadzeni w pokoju nie patrzyli na kobietę, ale na niego, sprawdzając, czy on patrzy na nią. Po przyjęciu kardynał miał wręczyć owej kobiecie jabłko mówiąc: "Pamięta Pani co sobie uświadomiła Ewa gdy zjadła jabłko?"

edytuj Pontyfikat Jana XXIII

Po śmierci Piusa XII w 1958 roku, ku swemu ogromnemu zaskoczeniu, Roncalli został wybrany na papieża. Jego pierwsze słowa po wyborze brzmiały: Tremens factus sum ego et timeo (łac. "drżę i lękam się"), a następnie kontynuował: To, co wiem o moim niedostatku i ograniczoności, jest wystarczającym powodem mojego zmieszania. Ale w głosach moich braci, najprzewielebniejszych kardynałów naszego Świętego rzymskiego Kościoła, widząc znak woli Bożej, przyjmuję wybór oraz pochylam głowę i barki dla krzyża.

Kardynałowie zebrani na zwołanym wtedy konklawe uznawali go, z powodu zaawansowanego wieku i skromności, za papieża "przejściowego". Do czasu jego śmierci faworyt konklawe – arcybiskup Mediolanu Montini, miał już otrzymać kapelusz kardynalski, właśnie z rąk Roncalliego. Montini rzeczywiście został później następcą Jana XXIII jako Paweł VI.

Tym, czego kardynałowie i reszta Kościoła nie przewidzieli, było to, że ciepło, poczucie humoru i dobroć papieża Jana zdobędzie serca ludzi w sposób, w jaki jego poprzednik, pomimo jego ogromnej wiedzy i kwalifikacji moralnych, nigdy nie zdołał zrobić. Gdy po koronacji podszedł do niego po błogosławieństwo włoski ordynariusz polowy w generalskim mundurze, papież przyjął postawę zasadniczą i wyrecytował "panie generale, melduje się sierżant Roncalli!". Podczas gdy Pius XII zawsze patrzył w bok i ponad aparatem, gdy robiono mu zdjęcia, Jan XXIII patrzył wprost w obiektyw i uśmiechał się. Palił fajkę. Był pierwszym papieżem od 1870 roku, który odbył oficjalne spotkanie poza Watykanem. Była to wizyta w więzieniu, gdzie powiedział więźniom: "Nie mogliście przyjść do mnie, więc ja przyszedłem do was". Kiedy ówczesna pierwsza dama Ameryki, Jacqueline Kennedy, przybyła do Watykanu na spotkanie z nim, zaczął nerwowo ćwiczyć dwie metody zwracania się do niej, których użycie mu zasugerowano: "Mrs. Kennedy, Madam" lub "Madam, Mrs. Kennedy". Kiedy wreszcie przybyła, ku rozbawieniu korpusu prasowego porzucił obie i ruszył na jej spotkanie, mówiąc: "Jackie!". Ceremoniał papieski traktował z dystansem i humorem, choć go przestrzegał. Przyjmowanym na audiencji wenecjanom miał oświadczyć: "Mam dziś na głowie jeszcze wiele spraw, więc nie zatrzymujcie mnie. O, przepraszam! Nie zatrzymujcie nas." (chodziło o zachowanie oficjalnej formy pluralis majestatis, zarzuconej przez jego następców).

Radykalizm papieża Jana XXIII nie kończył się na jego nieformalnych zachowaniach. Ku zaskoczeniu i przerażeniu jego współpracowników, zwołał sobór na mniej niż 90 lat od kontrowersyjnego Soboru Watykańskiego I. Podczas gdy jego sekretarze mówili o dziesięcioleciach potrzebnych na przygotowania, Jan XXIII planował rozpocząć sobór już w ciągu kilku miesięcy. Sobór watykański II rozpoczął zmiany, które przekształciły oblicze Kościoła katolickiego: nowa formuła mszy świętej, ekumenizm i nowe spojrzenie na świat.

Odbył mniej więcej godzinne spotkanie z Geoffreyem Francis Fisherem, arcybiskupem Canterbury 2 grudnia 1960. Było to pierwsze od 400 lat, od ekskomuniki Elżbiety I, spotkanie arcybiskupa Canterbury z papieżem.

Papież Jan XXIII ekskomunikował 3 stycznia 1962 roku Fidela Castro, powołując się na pochodzący z 1949 roku dekret papieża Piusa XII, zakazujący katolikom popierania rządów komunistycznych.

Nazywany "dobrym papieżem Janem" (także "Janem Uśmiechniętym" i "Janem Pokornym"), Jan XXIII został ogłoszony błogosławionym przez papieża Jana Pawła II w 2000 roku, co jest ostatnim krokiem na drodze do ogłoszenia go świętym Kościoła katolickiego.

Jest także uważany przez wiele organizacji protestanckich za reformatora chrześcijaństwa. Zarówno anglikanie jak i luteranie pamiętają Jana XXIII jako odnowiciela Kościoła.

Człowiek Roku 1962 według magazynu Time. Jego sekretarzem osobistym był abp Loris Capovilla.

edytuj Krytyka papieża Jana XXIII

Wielu konserwatywnych katolików – tych, którzy krytykują Sobór Watykański II – uważa, że Jan XXIII zapoczątkował ruch odwracania się od prawdziwej wiary.

Podobnie jak jego poprzednikowi stawiane są zarzuty wspierania m.in. chorwackiego zbrodniarza wojennego Ante Pavelicia, którego Jan XXIII osobiście pobłogosławił przed śmiercią.

edytuj Współczesne teorie spiskowe

Niektórzy uważają, że papież Jan XXIII celowo ukrywał tajemne przesłanie przekazane przez Pannę Marię w objawieniach fatimskich^[2].

Istnieje wiele informacji z lat 90. o rzekomym odnalezieniu pamiętnika papieża Jana, gdzie zawarł wizje przyszłości, takie jak powrót Jezusa w Nowym Jorku w 2000 r.^[3]. Chociaż papież Jan istotnie prowadził pamiętnik^[4], nie ma żadnego dowodu na to, że miał wizje przyszłości^[5].

edytuj Choroba i śmierć

23 września 1962 zdiagnozowano u papieża raka żołądka. Miał kilka krwotoków z żołądka. Ostatnie publiczne wystąpienie papieża odbyło się 11 maja 1963, kiedy to włoski prezydent Antonio Segni przyznał papieżowi nagrodę za jego zaangażowanie dla pokoju. 25 maja 1963 papież doznał nowego krwotoku i wymagał transfuzji krwi, miał też coraz wyższą gorączkę. Jan XXIII zmarł w Watykanie 3 czerwca 1963 roku o godzinie 19:49. Jego ostatnie słowa brzmiały: "Nie mam innej woli, jak tylko wolę Boga. Ut unum sint. (łac. aby byli jednym)"

edytuj Luterański odnowiciel Kościoła

Jan XXIII jest wspominany w roku liturgicznym części kościołów luterańskich jako jeden z odnowicieli Kościoła (do grupy tej należą m.in. także Marcin Luter i Jan Kalwin). Dzień 3 czerwca jest w luterańskim kalendarzu liturgicznym obchodzony jako Wspomnienie Jana XXIII, biskupa Rzymu^[6]. Podczas wspomnienia bpa Jana XXIII używana jest biała szata liturgiczna. Wspomnienia nie obchodzą natomiast np. kościoły staroluterańskie.

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 11 października^[7].

edytuj Związki z Polską

Matkę Bożą Królową Polski ogłosił główną patronką Polski.

edytuj Zobacz też

• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• Pacem in terris

edytuj Przypisy

O agonii Papieża Jana XXIII informowało szczegółowo polskich słuchaczy Radio Wolna Europa.

1. ↑ Ogłoszą dowody na to że Jan XXIII ratował Żydów - ekai.pl
2. ↑ December 97
3. ↑ Pope John XXIII Predicted
4. ↑ Podróż Duszy, ISBN 0-225-66895-5
5. ↑ Almost a Saint: Pope John XXIII - November 1996 Issue of St. Anthony Messenger Magazine Online
6. ↑ Kalendarz liturgiczny Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego w Ameryce
7. ↑ Błogosławiony Jan XXIII, papież.

edytuj Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa domu Jana XXIII
• Publikacje Jana XXIII w serwisie Intratext

Poprzednik Carlo Agostini

Patriarcha Wenecji 1953-1958

Następca Giovanni Urbani

Poprzednik Pius XII

Papież 1958-1963

Następca Paweł VI

p • d • e Odnowiciele Kościoła Aidan • Antoni Wielki • Beda Czcigodny • Katarzyna von Bora • Brygida Szwedzka • Franciszek z Asyżu • Nikolai Grundtvig • Hans Nielsen Hauge • Jan od Krzyża • Jan XXIII • Julianna z Norwich • Jan Kalwin • Kolumba z Iony • Wilhelm Löhe • Marcin Luter • Filip Melanchton • Laurentius Petri • Olaus Petri • Teresa z Ávili • Charles Wesley • John Wesley • Nikolaus von Zinzendorf

p • d • e Papieże Kościoła katolickiego I wiek Piotr Apostoł • Linus • Anaklet • Klemens I • Ewaryst II wiek Aleksander I • Sykstus I • Telesfor • Hygin • Pius I • Anicet • Soter • Eleteriusz • Wiktor I • Zefiryn III wiek Kalikst I • Urban I • Poncjan • Anteros • Fabian • Korneliusz • Lucjusz I • Stefan I • Sykstus II • Dionizy • Feliks I • Eutychian • Kajus • Marcelin IV wiek Marceli I • Euzebiusz • Milcjades • Sylwester I • Marek • Juliusz I • Liberiusz • Damazy I • Syrycjusz • Anastazy I V wiek Innocenty I • Zozym • Bonifacy I • Celestyn I • Sykstus III • Leon I • Hilary • Symplicjusz • Feliks III • Gelazjusz I • Anastazy II • Symmachus VI wiek Hormizdas • Jan I • Feliks IV • Bonifacy II • Jan II • Agapit I • Sylweriusz • Wigiliusz • Pelagiusz I • Jan III • Benedykt I • Pelagiusz II • Grzegorz I VII wiek Sabinian • Bonifacy III • Bonifacy IV • Adeodat I • Bonifacy V • Honoriusz I • Seweryn • Jan IV • Teodor I • Marcin I • Eugeniusz I • Witalian • Adeodat II • Donus • Agaton • Leon II • Benedykt II • Jan V • Konon • Sergiusz I VIII wiek Jan VI • Jan VII • Syzyniusz • Konstantyn • Grzegorz II • Grzegorz III • Zachariasz • Stefan II • Paweł I • Stefan III • Hadrian I • Leon III IX wiek Stefan IV • Paschalis I • Eugeniusz II • Walentyn • Grzegorz IV • Sergiusz II • Leon IV • Benedykt III • Mikołaj I • Hadrian II • Jan VIII • Maryn I • Hadrian III • Stefan V • Formozus • Bonifacy VI • Stefan VI • Romanus • Teodor II • Jan IX • Benedykt IV X wiek Leon V • Sergiusz III • Anastazy III • Lando • Jan X • Leon VI • Stefan VII • Jan XI • Leon VII • Stefan VIII • Maryn II • Agapit II • Jan XII • Leon VIII • Benedykt V • Jan XIII • Benedykt VI • Benedykt VII • Jan XIV • Jan XV • Grzegorz V • Sylwester II XI wiek Jan XVII • Jan XVIII • Sergiusz IV • Benedykt VIII • Jan XIX • Benedykt IX • Sylwester III • Benedykt IX • Grzegorz VI • Klemens II • Benedykt IX • Damazy II • Leon IX • Wiktor II • Stefan IX • Mikołaj II • Aleksander II • Grzegorz VII • Wiktor III • Urban II XII wiek Paschalis II • Gelazjusz II • Kalikst II • Honoriusz II • Innocenty II • Celestyn II • Lucjusz II • Eugeniusz III • Anastazy IV • Hadrian IV • Aleksander III • Lucjusz III • Urban III • Grzegorz VIII • Klemens III • Celestyn III XIII wiek Innocenty III • Honoriusz III • Grzegorz IX • Celestyn IV • Innocenty IV • Aleksander IV • Urban IV • Klemens IV • Grzegorz X • Innocenty V • Hadrian V • Jan XXI • Mikołaj III • Marcin IV • Honoriusz IV • Mikołaj IV • Celestyn V • Bonifacy VIII XIV wiek Benedykt XI • Klemens V • Jan XXII • Benedykt XII • Klemens VI • Innocenty VI • Urban V • Grzegorz XI • Urban VI • Bonifacy IX XV wiek Innocenty VII • Grzegorz XII • Marcin V • Eugeniusz IV • Mikołaj V • Kalikst III • Pius II • Paweł II • Sykstus IV • Innocenty VIII • Aleksander VI XVI wiek Pius III • Juliusz II • Leon X • Hadrian VI • Klemens VII • Paweł III • Juliusz III • Marcelin II • Paweł IV • Pius IV • Pius V • Grzegorz XIII • Sykstus V • Urban VII • Grzegorz XIV • Innocenty IX • Klemens VIII XVII wiek Leon XI • Paweł V • Grzegorz XV • Urban VIII • Innocenty X • Aleksander VII • Klemens IX • Klemens X • Innocenty XI • Aleksander VIII • Innocenty XII • Klemens XI XVIII wiek Innocenty XIII • Benedykt XIII • Klemens XII • Benedykt XIV • Klemens XIII • Klemens XIV • Pius VI XIX wiek Pius VII • Leon XII • Pius VIII • Grzegorz XVI • Pius IX • Leon XIII XX wiek Pius X • Benedykt XV • Pius XI • Pius XII • Jan XXIII • Paweł VI • Jan Paweł I • Jan Paweł II XXI wiek Benedykt XVI Poczet papieży • Portal Katolicyzm • Kategoria Papieże

p • d • e Człowiek Roku tygodnika Time 1927: Lindbergh, Quidde • 1928: Chrysler • 1929: Young • 1930: Gandhi • 1931: Laval • 1932: Roosevelt • 1933: Johnson • 1934: Roosevelt • 1935: Haile Selassie I • 1936: Simpson • 1937: Czang, Song • 1938: Hitler • 1939: Stalin • 1940: Churchill • 1941: Roosevelt • 1942: Stalin • 1943: Marshall • 1944: Eisenhower • 1945: Truman • 1946: Byrnes • 1947: Marshall • 1948: Truman • 1949: Churchill • 1950: Żołnierz Amerykański • 1951: Mossadegh • 1952: Elżbieta II • 1953: Adenauer • 1954: Dulles • 1955: Curtice • 1956: Węgierski Powstaniec • 1957: Chruszczow • 1958: de Gaulle • 1959: Eisenhower • 1960: Amerykańscy naukowcy:, Pauling, Rabi, Teller, Lederberg, Glaser, Libby, Woodward, Draper, Shockley, Segre, Enders, Townes, Beadle, Van Allen, Purcell • 1961: Kennedy • 1962: Jan XXIII • 1963: Luther King • 1964: Johnson • 1965: Westmoreland • 1966: Generacja Twenty-Five & Under • 1967: Johnson • 1968: Borman, Lovell, Anders • 1969: Amerykanie z klasy średniej • 1970: Brandt • 1971: Nixon • 1972: Nixon, Kissinger • 1973: Sirica • 1974: Król Faisal • 1975: Amerykanki:, Ford, Hills, Grasso, Jordan, Sharp, Conway, Jean King, Brownmiller, Wyatt, Byerly, Sutton, Cheek • 1976: Carter • 1977: Sadat • 1978: Deng • 1979: Ajatollah Chomeini • 1980: Reagan • 1981: Wałęsa • 1982: Komputer • 1983: Reagan, Andropow • 1984: Ueberroth • 1985: Deng • 1986: Aquino • 1987: Gorbaczow • 1988: Zagrożona Ziemia • 1989: Gorbaczow • 1990: H. W. Bush • 1991: Turner • 1992: Clinton • 1993: Mandela, de Klerk, Arafat, Rabin • 1994: Jan Paweł II • 1995: Gingrich • 1996: Ho • 1997: Grove • 1998: Clinton, Starr • 1999: Bezos • 2000: W. Bush • 2001: Giuliani, Einstein • 2002: Cooper, Watkins, Rowley • 2003: Żołnierz Amerykański • 2004: W. Bush • 2005: Bono, Gates, Gates • 2006: Internet • 2007: Putin • 2008: Obama • 2009: Bernanke